Ο Σεπτέμβρης μας αποχαιρέτησε. Ελπίζω οι περισσότεροι να έχετε αρχίσει την περιποίηση της αυλής, του κήπου ή του μπαλκονιού σας για τον επερχόμενο χειμώνα.

Αφού ο Οκτώβρης είναι ήδη εδώ, μαζί θα προετοιμαστούμε με τις κατάλληλες εργασίες κηπουρικής. Για να δούμε τα κυριότερα σε κατηγορίες:

Φύτευση
Είναι η καλύτερη περίοδος, για να φυτέψουμε νέα καλλωπιστικά φυτά, όπως πανσέδες, χρυσάνθεμα (αγιοδημητριάτικα), γαρύφαλλα, μαργαρίτες κ.α. Δε φυτεύουμε ακόμη τριανταφυλλιές.

Για λαχανικά φυτεύουμε κοκκάρι, σκόρδο και αγκινάρα.

Εξακολουθούμε να φυτεύουμε φθινοπωρινούς βολβούς, όπως τουλίπα, νάρκισσο, φρέζια, ανεμώνη κ.α. Διάβασε την λίστα με όλους τους βολβούς, που μπορείς να φυτέψεις.
Σπέρνουμε
Για ανθοφόρα φυτά σπέρνουμε μπέλα, άλλυσο, πανσέ και καλέντουλα.
Για λαχανικά σπέρνουμε ρόκα, μαρούλι, ραδίκι, καρότο κ.α.

Κλάδεμα
Δεν μπορούμε να κάνουμε πολλές επεμβάσεις αναφορικά του κλαδέματος, παρά μόνο να μορφοποιήσουμε ελαφρά θάμνους και μπορντούρες.

Πότισμα
Επειδή ο Οκτώβρης μπορεί να έχει αρκετά ζεστές μέρες, προσέχουμε το πότισμά μας. Όταν οι μέρες είναι πολύ ζεστές, θα πρέπει να συνεχίσουμε με συχνότερο πότισμα, όταν όμως δούμε ότι η θερμοκρασία έχει πέσει αρκετά, τότε θα πρέπει να προσαρμόσουμε εξίσου το πότισμα και να το αραιώσουμε.

Στήριξη φυτών
Επειδή οι άνεμοι στην Ελλάδα είναι πολλοί, θα πρέπει να υποστυλώσουμε τα φυτά μας, που χρήζουν  βοήθειας. Στήριξη φυτών με πασσαλάκια, πύργους, καφασωτά κ.α.

Λίπανση
Όσο η θερμοκρασία πέφτει, τόσο καλύτερη περίοδος για να δώσουμε τροφή στα φυτά μας. Η τροφή αυτή είναι το λίπασμα, το οποίο θα μας αποφέρει μεγαλύτερη ανθοφορία, δυνατότερο άρωμα, πιο έντονο χρώμα κ.α. Λιπαίνουμε αναλόγως με τα σκευάσματα που έχουμε.

Ξεχορτάρισμα
Ο άνεμος και η βροχή θα εντείνουν την εμφάνιση αγριόχορτων και ζιζανίων στον κήπο μας. Θα πρέπει εντατικά να αφαιρούμε κάθε είδους ζιζανίου, αγριόχορτου και ξερών φύλλων, ώστε να προστατεύσουμε όσο μπορούμε τα φυτά μας. Παράλληλα, θα ήταν καλό να σκαλίζουμε το χώμα για να μπορούν να ανασαίνουν.

Εχθροί
Τα σαλιγκάρια κάνουν επιδρομές μετά τις βροχές, οπότε συμβουλευτείτε γεωπόνους για τρόπους αποφυγής.

Έπιπλα
Μαζεύουμε τα έπιπλα από τον κήπο μας ή τα σκεπάζουμε με σχετικά προστατευτικά.

Εργαλεία
Τα κυριότερα εργαλεία που θα χρειαστούμε είναι κλαδευτήρι, τσάπα, τσουγκρανίτσα, πασσαλάκια, δεματικά, γάντια και σακούλες απορριμάτων.

Καλό μας μήνα και καλές κηπουρικές εργασίες!

 

 

Οι λαϊκές ρήσεις και παροιμίες αποτυπώνουν σχεδόν πάντα με αλληγορικό τρόπο βιώματα και αλήθειες της ελληνικής κοινωνίας και της ελληνικής γης.

Η λέξη παροιμία προέρχεται από τις λέξεις παρά + οίμος, που σημαίνει κοντά στο δρόμο. Στην αρχαία Ελλάδα συνήθιζαν να δίνουν κάποια συνθήματα ή παραγγέλματα στους πολίτες, τα οποία ήταν γραμμένα πάνω σε πλάκες και τοποθετημένες κοντά στο δρόμο, δηλαδή παροίμον του δρόμου.

Εννοείται πως η κάθε παροιμία αποτελεί έναν πολύτιμο λαογραφικό θησαυρό, που μεταφέρθηκε από γενιά σε γενιά μέσω του προφορικού λόγου. Οι παροιμίες είναι λακωνικές, γλαφυρές και με μεγάλο νόημα βάσει εμπειριών και βιωμάτων, ενώ πολλές φορές χρησιμοποιείται ντοπιολαλιά και διάφορα γλωσσικά ιδιώματα.

Μαζί θα δούμε μια λίστα από παροιμίες της ελληνικής κοινωνίας για τον μήνα Οκτώβριο και της κηπουρικής/γεωργίας.

• Οκτώβρης και δεν έσπειρες, σιτάρι λίγο θα 'χεις.

• Αν βρέξει ο Οκτώβρης και χορτάσει η γη, πούλησε το σιτάρι σου και αγόρασε βόδια.

• Αν δε βρέξει, πώς θα ξαστερώσει;

• Αν δε βρέξει, ας ψιχαλίσει, πάντα κάτι θα δροσίσει. 

• Οκτώβρης κι αν δεν έσπειρες, οκτώ σπυριά δεν κάνεις.

• Οκτώβρης βροχερός, Οκτώβρης καρπερός.

• Άη Δημητράκη μου, μικρό καλοκαιράκι μου.

• Οκτώβρης-Οκτωβροχάκης το μικρό καλοκαιράκι.

• Όποιος σπέρνει τον Οκτώβρη, έχει οκτώ σειρές στ' αλώνι.

• Τα σταφύλια τρυγημένα, και τα σκόρδα φυτεμένα.

• Τ' άη - Δημητριού, τι είσαι 'σύ και τι 'μαι εγώ λέει το νιο κρασί στο παλιό (νιο = νέο) (26η Οκτωβρίου).

• Τ' Άη Λουκά σπείρε τα κουκιά (18η Οκτώβρη).

• Τον Σεπτέμβρη τα σταφύλια, τον Οκτώβρη τα κουδούνια (κουδούνια μάλλον εννοούνται ο ήχος από τα κοπάδια των προβάτων).

• Ο Οκτώβρης συγυρίζει, ναφθαλίνη θα μυρίσει.

• Το Οκτωβριανό το λάδι, άλλος μήνας δε το βγάζει. 

• Του Άϊ Δημητρού, μέσα το κρεβάτι. Του Άϊ Γιωργού, έξω το κρεβάτι (κινητή γιορτή αναφορικά του Πάσχα).

 

 

Το Κυκλάμινο είναι το κατεξοχήν λουλούδι, που σηματοδοτεί τον ερχομό του φθινοπώρου. Είναι ένα πολυετές ποώδες φυτό, με πολύ μεγάλη ανθοφορία. Ξεκινάει να φέρει άνθη από τον Σεπτέμβρη μέχρι και το τέλος της άνοιξης.

Έχετε ακούσει να λένε ότι το κυκλάμινο κοιμάται; Αλήθεια είναι, μετά το τέλος της ανθοφορίας του, όταν τα φύλλα του κιτρινίζουν, το κυκλάμινο πέφτει σε λήθαργο, για να ξεκουραστεί. Θα ξυπνήσει όταν θα το ξαναποτίσουμε στις αρχές του Σεπτέμβρη.

Πολλές φορές όμως το κυκλάμινο δεν κοιμάται, ακόμη κι αν σταματήσουμε σταδιακά το πότισμα. Έτσι, υπάρχει περίπτωση αν το καλοκαίρι το τοποθετήσουμε σε πολύ σκιερό μέρος χωρίς να το χτυπάει ο ήλιος, το κυκλάμινο αντί να ξεκουραστεί πέφτοντας σε λήθαργο, θα συνεχίσει να μας δίνει λουλούδια.

Είναι ιδιαίτερα γνωστό και αγαπητό λουλούδι στην Ελλάδα, μιας και πέραν των φυτωρίων και των μπαλκονιών, συναντάται ως άγριο είδος στην ύπαιθρο. Πέντε είδη κυκλάμινου βρίσκονται στον ελλαδικό χώρο, ωστόσο το πιο γνωστό είναι το Κυκλάμινο το Γραικό (cyclamen graecum) με υπέροχα μωβ άνθη μέσα στο φθινόπωρο σε χαμηλές υψομετρικά περιοχές και σε χέρσα εδάφη (που δεν έχουν καλλιεργηθεί ή δεν μπορούν να καλλιεργηθούν). Το όνομα του βγαίνει από το Γραικός (Greece), γιατί εμφανίζεται σχεδόν κατ' αποκλειστικότητα στην Ελλάδα, όπως στα νησιά του Αιγαίου (ναι, και στην Μυτιλήνη), την Κρήτη, την Πελοπόννησο κι αλλού.

Το κυκλάμινο διατίθεται σε πολλά χρώματα όπως μωβ, φούξια, έντονο κόκκινο, λευκό, ακόμη και δίχρωμο, όπως άσπρο-μωβ ή άσπρο-κόκκινο. Το άνθος μοιάζει με μικρή πεταλούδα, έτοιμη να πετάξει, ενώ το φύλλωμα του είναι εξίσου ιδιαίτερο, καθώς μοιάζει με καρδιά με διάφορες αποχρώσεις του πράσινου.

Το λουλούδι φτάνει σε ύψος τα 8 με 35 εκ., ανάλογα με ποια ποικιλία έχουμε διαλέξει, ενώ η ιδανικότερη θερμοκρασία είναι από 10 - 18°C σε ημισκιερό και δροσερό μέρος. Το χώμα θα πρέπει να είναι γόνιμο και να έχει καλή αποστράγγιση.

Αναφορικά του ποτίσματος, πρέπει να είμαστε προσεκτικοί πώς και πόσο ποτίζουμε το φυτό. Καλό είναι να ποτίζουμε το κυκλάμινο με μέτρο, αν και χρειάζεται μια κάποια υγρασία. Αποφεύγουμε να βρέχουμε τα φύλλα του κυκλάμινου για να μην σαπίσουν, όπως επίσης να μη ρίχνουμε το νερό στο κέντρο του φυτού, αλλά περιμετρικά του.

Χρησιμοποιούμε λίπασμα, όταν το φυτό μας ανθοφορεί πάντοτε αναφορικά με τις οδηγίες του σκευάσματος, που έχουμε στην κατοχή μας. 

Όταν τα παλιά άνθη απανθίζουν, τα αφαιρούμε κόβοντας τα στο ύψος του χώματος. Παράλληλα, από την εμπειρία μας, θα θέλαμε να σας αναφέρουμε ότι μετά από τις βροχερές μέρες του χειμώνα, όταν τα σαλιγκάρια κάνουν πάρτι σε αυλή, μπαλκόνι και κήπο, τρώνε τα φύλλα του κυκλάμινου. Γι' αυτό λοιπόν προσπαθήστε να είστε οι σωστοί άγρυπνοι φρουροί του κυκλάμινου της αυλής σας. Τα σαλιγκάρια πολλές φορές κρύβονται κάτω από το μέρος της γλάστρας (συνήθως στις πλαστικές) που πιάνουμε με τα δάχτυλα μας για να την μεταφέρουμε.

Εμείς φυτέψαμε ένα μικρό σχετικά κυκλάμινο σε μεγαλύτερη γλάστρα από αυτή του φυτωρίου. Προσθέσαμε στη γλάστρα γεωύφασμα και ελαφρόπετρα, γεμίσαμε με χώμα κομπόστ και χώμα γης και ποτίσαμε καλά για πρώτη φορά. Το τοποθετήσαμε σε δροσερό μέρος που δεν έχει ιδιαίτερο ήλιο.

Δείτε φωτογραφίες, από το νέο μας κυκλάμινο παρακάτω:

Συμβολισμός
Το Κυκλάμινο συμβολίζει την ηρεμία.

Κι ένα ποίημα του Γιάννη Ρίτσου:

Το Κυκλάμινο

Μικρὸ πουλὶ τριανταφυλλί, δεμένο μὲ κλωστίτσα,
μὲ τὰ σγουρὰ φτεράκια του στὸν ἥλιο πεταρίζει.
Κι ἂν τὸ τηράξεις μιὰ φορά, θὰ σοῦ χαμογελάσει
κι ἂν τὸ τηράξεις δυὸ καὶ τρεῖς, θ᾿ ἀρχίσεις τὸ τραγούδι.

* τηράξεις = κοιτάξεις προσεχτικά. (link)

 

 

Η μετάβαση από το καλοκαίρι στο φθινόπωρο είναι μια μεγάλη στιγμή, μια μεγάλη εποχή για να παρατηρήσουμε και να θαυμάσουμε. Το χρυσό και το κεχριμπάρι είναι τα χρώματα της εποχής και μπορούμε να τα συναντήσουμε γύρω μας, αν κοιτάξουμε πιο προσεκτικά. Σε ορισμένα μέρη της Ελλάδας, τα τελευταία καλοκαιρινά πρωινά ξεκινούν με ομίχλη αφήνοντας τη μυρωδιά από υγρό και φρέσκο γρασίδι. Ο αποχωρισμός των φύλλων απ’ τα δέντρα έχει επίσης ξεκινήσει, ενώ το φως λιγοστεύει όλο και περισσότερο από το Θερινό Ηλιοστάσιο και μετά.

Το φθινόπωρο είναι μια μεταβατική περίοδος που πρέπει να παρατηρήσουμε και να εκτιμήσουμε, η φύση δεν βιάζεται να μετακινηθεί από τη μια εποχή στην άλλη χωρίς να μας ενημερώσει. Η φύση μας μιλάει. Το φθινόπωρο καθώς και η άνοιξη, είναι δύο μεταβατικές περίοδοι. Είναι η φυσική μετάβαση μεταξύ καλοκαιριού και χειμώνα.

Κατά τη διάρκεια της Φθινοπωρινής Ισημερίας, μπορούμε να παρατηρήσουμε τέτοια πράγματα αν είμαστε ανοιχτοί και συγκεντρωμένοι. Αν και το φθινόπωρο μπορεί να μην έχει δηλώσει πλήρως την παρουσία του ακόμα, μπορούμε ήδη να δούμε τα πρώτα σημάδια. Τα φύλλα αρχίζουν να πέφτουν, ο αέρας φέρει έναν υπαινιγμό καθαρότητας κι όχι πνιγηρότητας και τα χρυσά χωράφια συγκομιδής  είναι έτοιμα για θερισμό. Η μετάβαση από τον εξωτερικό χώρο στον εσωτερικό, από τον ζεστό καιρό στο ψυχρό, από τα κρύα ροφήματα στα ζεστά, από το φως στο σκοτάδι κ.α, είναι προετοιμασίες και συνήθειες που φέρνει η φύση. Τη φύση ακολουθούμε, δεν μας ακολουθεί εκείνη. Πρέπει να επιτρέψουμε στον εαυτό μας να νιώσει αυτό που νιώθουμε χωρίς καμία επικριτική στάση. Με την ίδια προοπτική, θα πρέπει να δούμε τη φύση γύρω μας.

Βρισκόμαστε στα πρόθυρα της εποχής του φθινοπώρου, μια εποχή που μπορούμε τόσο να προβληματιστούμε όσο και να δράσουμε, να βρούμε γαλήνη και πρόοδο και να γιορτάσουμε την άφθονη συγκομιδή των εμπειριών της φύσης και της ζωής γενικότερα.

Η Φθινοπωρινή Ισημερία, είναι μια εποχή που τα χρώματα της φύσης αλλάζουν. Οι μέρες μικραίνουν και οι θερμοκρασίες σταδιακά πέφτουν. Είναι μια μαγική περίοδος, γεμάτη με την υπόσχεση της μεταμόρφωσης και της προσωπικής ανάπτυξης.

Το φθινόπωρο είναι επίσης μια εποχή για περισυλλογή - μια στιγμή για να αναγνωρίσουμε τα καρποφόρα αποτελέσματα των προσπαθειών μας και να αποχαιρετήσουμε τη ζεστασιά του καλοκαιριού.

Καθώς βλέπουμε τον κόσμο να προετοιμάζεται για τον χειμερινό του λήθαργο, θυμόμαστε τη διαρκή ομορφιά της φύσης και την ικανότητά της να προσφέρει ανανέωση και νέα ξεκινήματα. Ο χώρος μεταξύ του τέλους του καλοκαιριού και της άφιξης του φθινοπώρου έχει πολλές δυνατότητες και η Φθινοπωρινή Ισημερία μας προσκαλεί να αγκαλιάσουμε αυτές τις δυνατότητες και να δημιουργήσουμε κάτι νέο.

Για να σηματοδοτήσουμε αυτό το σημείο στο κυκλικό ταξίδι του έτους, μπορούμε να γιορτάσουμε τη Φθινοπωρινή Ισημερία με απλούς αλλά ουσιαστικούς τρόπους που αποτίουν φόρο τιμής στους μεταβαλλόμενους ρυθμούς της φύσης.